Netwerk DAK - Door Aandacht Kracht
 
Tweede landelijke netwerkdag

Opening: ‘instortingskromme’

De dag werd geopend door gastvrouw Hilly Merx, diaconaal werker van STEK. 
Een multicultureel vrouwenkoor onder leiding van Astrid Seriese zong een lied van weemoed en verlangen. Hilly Merx wees op de fototentoonstelling van Sterke Vrouwen.

In zijn toespraak gebruikte voorzitter Jan Molmans van Netwerk DAK het beeld van de ‘instortingskromme’ uit de Talmoed, dat ook door Erik Borgman is aangehaald. Het diaconaal missionaire werk blijft niet vanzelf in stand. Door de inspiratie en inzet van werkers en vrijwilligers en door hun trouw aan mensen blijft het overeind. Daarom wordt in het thema van de netwerkdag de vraag gesteld ‘waar haal je jouw bewogenheid vandaan’.
Het beeld geldt ook voor Netwerk DAK. Het landelijk netwerk van diaconaal missionaire werkplekken blijft ook niet vanzelf in stand. Het heeft bijdragen  - in betrokkenheid, deelname, werkkracht en ook financieel - uit het werkveld nodig. Fondsen zijn nog steeds bereid ons werk financieel te ondersteunen maar gaan er wel van uit dat een deel wordt opgebracht door het werkveld. Een jaar na de fusie verkeert Netwerk DAK in problemen. Vertrekkende medewerkers van Netwerk DAK kunnen voorlopig niet worden opgevolgd. Eerst moet er meer duidelijk worden over het draagvlak van Netwerk DAK.


Indrukken van bezoek aan tien werkplekken

De deelnemers gingen op zoek naar ervaringen die te maken hebben met onze bronnen van inspiratie. Op tien plaatsen in Den Haag werden ze hartelijk ontvangen. Na terugkeer werd aan elk groepje gevraagd waar ze blij van waren geworden, waarvan boos, en wat dit werk ze te vertellen had. Hieronder een korte samenvatting.

1. Wereldvenster, educatie voor asielzoekers en vluchtelingen
Ze hebben een droom, een ‘wereldhuis’, en een boodschap: denk in kansen. Er wordt uitgegaan van wederkerigheid: deze mensen hebben iets te bieden. Cursussen bieden mensen kans hun talenten te ontwikkelen. De deelnemers werden boos van de verhalen over bureaucratie en lange wachttijden, over weinig kansen voor ongedocumenteerden en de privatisering van de inburgering.

2. Oecumenisch Aandachtscentrum
Een prachtig centrum in het winkelhart met aandacht voor mensen. Er zijn eindeloze verhalen van mensen die van het kastje naar de muur werden  gestuurd. Men start in het kleine en probeert van daaruit mensen weer verder te helpen.

3. De Paardenberg: buurt- en kerkhuis
Een kerk in de wijk Transvaal werd een veelzijdige ontmoetingsplaats voor allerlei activiteiten, waaronder een diaconaal missionaire werkplek. De deelnemers werden boos over de verhalen van onrecht. En blij over de bezieling van de leiding, zoals in een huiswerkproject. Ze maakten zich zorgen over ouders die hun kinderen niet goed kunnen helpen verder te komen op school. En waren ook onder de indruk van de kracht en mogelijkheden van kinderen.

4. Openlucht buurthuis de Nieuwe Loot
Een prachtige tuin waar men welkom is voor koffie en een gesprek, schitterende plek in de stad. Het idee verdient navolging. Schrijnend dat deze wellicht weer moet verdwijnen. Boodschap aan de gemeente is: zo’n initiatief ga je toch niet weer afbreken!

5. De Kinderwinkel
In deze winkel in Moerwijk staat het kind werkelijk centraal. De jeugdwerker en de vrijwilligers werken aan zelfvertrouwen en eigenwaarde voor de kinderen maar ook aan respect voor anderen en saamhorigheid. De deelnemers zagen dat er veel te bereiken is met visie, daadkracht en doorzettingsvermogen.

6. De Oase
Als je ziek bent, doe je in de samenleving vaak niet meer mee. Maar in centrum de Oase in Spoorwijk wordt er naar mensen geluisterd en worden ze serieus genomen. Vanuit de droom van een betere wereld worden mensen weer op weg geholpen. De deelnemers waren onder de indruk van de bezieling van de werkers en vrijwilligers.

7. De Westhoek
Prachtig dat de kerken op zo’n manier, via een kleinschalig project, present zijn in de buurt! Zowel buurt als kerk ‘winnen’ erdoor.  De deelnemers leerden nog vrijmoediger te vertellen over wat hen beweegt. Er is een plek voor maatschappelijke stages, iets waar de kerken méér mee zouden kunnen doen.

8. Kariboe Bibi
Een open huis waar Afrikaanse vrouwen elkaar steunen en inspireren en andere vrouwen laten proeven van de rijkdom van de Afrikaanse cultuur. De deelnemers waren onder de indruk van het geloof van deze vrouwen dat kracht en energie geeft, aanstekelijk werkt en van waaruit ze ‘bergen kunnen verzetten’.

9. Straatpastoraat
Opvallend is dat dit is ontstaan naar aanleiding van verzoeken uit de doelgroep. Er staat een kapel ter beschikking voor vieringen en gezamenlijke maaltijden. De deelnemers waren verontwaardigd over de verhalen over onwaardige behandeling door instituten en over opjaagbeleid. En onder de indruk van de inspiratie en visie op gelijkwaardigheid van waaruit wordt gewerkt en het ‘maatwerk’ dat wordt geleverd.

10. Huiswerkbegeleiding Transvaal
Vanuit bevlogenheid worden kansen voor kinderen gecreëerd. Er worden contacten gelegd met de ouders en er wordt verbinding gelegd met kerken en instellingen. De deelnemers waren onder de indruk van de gestructureerde aanpak, die zelfvertrouwen en toekomstmogelijkheden voor kinderen schept.


Reactie op de ervaringen door missioloog Jorge Castillo

Castillo opent met een compliment aan de uitnodigende werkplekken: in Nijmegen zit hij tussen de boeken over missiologie maar dít is het echte laboratorium! In dit werkveld kan men ervaren waartoe de christelijke liefde kan brengen. Het thema van de dag is de kern waar het om draait: diaconaal missionaire spiritualiteit staat aan de basis van de solidaire inzet van deze organisaties voor mensen.

De ervaringen van deze dag plaatst Jorge Castillo in een kader en komt dan tot de volgende reflecties:
- Vaardigheden in de omgang tussen mensen zijn in dit werk erg van belang; deze zijn niet zomaar ‘praktisch’ maar hebben alles te maken met uitgaan van de waardigheid van mensen
- De gedachte van wederkerigheid – men zet zich in voor de armen maar de armen dragen jou ook verder – is een belangrijke overweging uit de bevrijdingstheologie
- Dit werk is gebaseerd op de waarde en de kracht van de Evangeliewoorden als bron van visie en van inzet voor het diaconaal missionaire werk
- Heel belangrijk aspect is de bereidheid van mensen zich ervoor in te zetten dat medemensen een plaats in de samenleving krijgen
- Er is zoiets als ‘profetische boosheid’: woede over onrechtvaardigheid die de motor vormt van actie voor medemensen
- Ook een maatschappijvisie speelt een belangrijke rol: de onrechtvaardigheid en eruit voortvloeiende nood van mensen worden door de samenleving in stand gehouden

Wat uitvoeriger wil Castillo stil staan bij het theologisch kader van missionaire spiritualiteit. Dit heeft te maken met zingeving en verwachtingen van het leven. Er wordt ten onrechte vaak een scheiding gemaakt tussen ‘ora et labora’, tussen bidden en werken. Missionaire spiritualiteit – hij spreekt ook van: spiritualiteit van de  presentie – staat voor openheid en voor combinatie van evangelische waarden met ontmoeting van mensen in kwetsbare situaties. De houding is dus contemplatief én gericht op inzet voor rechtvaardigheid. In dit verband herinnert Castillo aan de inzet van bisschop Romero. Zo wordt kerkelijk werk een zoektocht naar vrijheid en rechtvaardigheid. Geloof en liefde worden in de praktijk gebracht. Deze benadering is van groot belang voor, wat Castillo noemt, de ‘humaniserende krachten van de kerk’.
Er is tegenwoordig weer meer aandacht voor de rol van geloof en kerk in het publieke domein en ook voor de maatschappelijke relevantie van kerkenwerk. Er zijn in verschillende steden onderzoeken verricht, het laatst in Rotterdam (‘Tel je zegeningen’), die aantoonden wat de waarde is van al het pastorale, diaconale en zingevende werk dat kerken in de samenleving uitvoeren. Vele werkers en duizenden vrijwilligers zijn bij dit werk betrokken, waaronder ook veel migranten. Het werk zorgt ook voor vele interculturele ontmoetingen. De hernieuwde aandacht voor de diaconaal missionaire inspiratie kan een bron van vernieuwing zijn, zowel voor de geloofsbeleving als voor het in de praktijk brengen van het geloof.


Reactie op de ervaringen door politica Kathleen Ferrier

Kathleen Ferrier kon helaas niet op bezoek gaan bij een werkplek, ze is even ‘weggelopen’ uit de Tweede Kamer. Ze feliciteert STEK en Netwerk DAK met de opzet van de dag en met het diaconaal missionaire werk in het algemeen. Wat betreft het belang van ontmoetingen herinnert ze aan een uitspraak van ds Polanen: het gaat om ont-moeten, om open stellen voor de ander. Het belang van dit werk wordt vaak onderschat maar zij wil haar bijdrage leveren om dit breder bekend te maken, stelt ze. Het uitgangspunt ligt bij het onderkennen van de kracht van mensen. Maar dit veronderstelt ook dat krachten gebundeld worden, dat er wordt samengewerkt, gedreven door spiritualiteit.  

Ferrier zegt dat zij de politiek in is gegaan om te werken aan het wegnemen van dilemma’s, waardoor mensen niet tot hun recht kunnen komen. Wel moet uitgegaan worden van de kracht in de samenleving en moeten politici bescheiden zijn. In dit verband herinnert zij eraan dat de deelnemers aan het begin van de dag op weg zijn gestuurd met drie bedes: ‘Kom, Heilige Geest, vernieuw uw kerk, vernieuw de wereld en vernieuw ons hart’.  Het bezoek aan ons geeft Ferrier energie om verder te gaan met haar werk. En het geeft bevestiging van het belang van een inzet voor de maatschappij op basis van een religieuze overtuiging.


Tot slot van de dag

- Er werd aandacht gegeven aan het afscheid als medewerkers van Netwerk DAK van Wim van Til en Hermen van Dorp.
- Bestuurslid Martin van ’t Klooster gaf een korte presentatie van de vernieuwde website van Netwerk DAK, www.netwerkdak.nl
- Aangekondigd werd dat zich al twee locaties hebben aangemeld voor volgende netwerkdagen. Waarschijnlijk vindt die van 2010 in Tilburg plaats, en die van 2011 in Amersfoort.
- Na het zingen van een afscheidslied voor Wim van Til werd de dag informeel besloten, onder het genot van heerlijke multiculturele hapjes.
 

terug
 
 
In Beeld
Eenzaamheid
meer
 
Wat doet Netwerk DAK?
meer
 
Ons werk wordt mede mogelijk gemaakt door