Netwerk DAK - Door Aandacht Kracht
 
Regionale bijeenkomst Noord Nederland

Verslag van de regionale  bijeenkomst in Assen op 2 september 2013

U kunt het verslag hier downloaden
De voorzitter van inloophuis Assen heet de aanwezigen welkom en opent met een gedicht.
Helma Hurkens licht het programma toe.
Jan van Opstal vertelt over netwerk DAK.
Netwerk DAK is de landelijke organisatie van inloophuizen, buurtpastoraat en drugs- en straatpastoraat. Netwerk DAK wil de werkplekken verbinden, versterken en vertegenwoordigen. Om te verbinden is er de uitwisseling via nieuwsbrieven, website, en bijeenkomsten. Versterken gebeurt door de werkplekken te helpen om de juiste ondersteuning te krijgen. Vertegenwoordigen, bijvoorbeeld in de politiek en naar gemeenten, dat is slechts minimaal ontwikkeld.
In het verleden organiseerde het InloopCentra beraad regionale bijeenkomsten. Dat is inmiddels 6 jaar geleden, sommige van de aanwezigen weten dat nog. Na de fusie van de netwerken van buurtpastoraat, straatpastoraat en ICB, kostte het moeite om Netwerk DAK weer goed op de rails te krijgen. Nu zijn er weer landelijke netwerkdagen, nieuwsbrieven, er is een nieuwe website in de maak. Deze regionale bijeenkomst is onderdeel van een reeks in het land.
In juni was er een gesprek met de fondsen, waarbij de fondsen aangaven hoe belangrijk het is dat de inloophuizen er zijn. Juist in een tijd waarin de overheid bezuinigt en mensen meer op zichzelf worden teruggeworpen. De fondsen hechten er veel belang aan dat ze ondanks bedreigingen door bezuinigingen etc toch blijven bestaan en sterker worden.
Van ieder aanwezig inloophuis worden ‘parels’ verteld en de knelpunten
Oer de Brêge, Inloophuis in Heerenveen,
Bestaat dit najaar 25 jaar. Openingstijden zijn op vrijdag zaterdag en zondag in de middag en avond.
Eten is er op donderdag
Op zaterdagavond zijn er 10 of 20 gasten. Er komen geen daklozen of drugsverslaafden zoals in grotere steden.
Er zijn 60 vrijwilligers.
Het inloophuis wordt gefinancierd door de gezamenlijke kerken. Er is geen subsidie van de gemeente,
Ontroerend: de blijdschap bij sommige van de gasten. Vooral toen ze me sinterklaas een cadeau kregen, sommigen krijgen nooit een cadeau.
Knelpunt: vergrijzing van onze vrijwilligers.
 
De Herberg Dronten
Bestaat binnenkort 25 jaar.
De herberg is 2 ochtenden en 1 middag open. Er is een maaltijd op zondag.
Er komen 15 tot 20 bezoekers, er zijn 2 locaties, er zijn 50 vrijwilligers, die werken in groepjes die rouleren per 4 weken. Er is veel eenzaamheid in Dronten, vandaar het inloophuis, en de bezoekers komen grotendeels uit de groep mensen zonder sociale contacten.
Parel: de sfeer en er zijn genoeg vrijwilligers en genoeg gasten.
Knelpunt:
1.Hoe ga je om met een vrijwilliger die niet zo goed functioneert?
2.Hoe krijgen we structureel geld voor de huur. Skanfonds wil dat stukje niet op zich nemen.
 
Open Hof Groningen,
Open Hof is een grotere organisatie. Het is 11 dagdelen per week open. Er komen 50 bezoekers op een ochtend en 35 op een avond. Lonneke is een van de vier betaalde krachten en zij is coördinator van de vrijwilligers. De vrijwilligers doen de inloop, zij is op de achtergrond aanwezig. Vrijwilligers krijgen een training, met name omtrent het omgaan met agressie. Ze stelt die training verplicht voordat ze een contract geeft. Anders blijft ze achter de mensen aanlopen. Met nieuwe vrijwilligers is na vier weken een gesprek. Dan wordt van beide kanten bekeken of het gaat. Soms moet je zeggen dat ze helaas beter een andere taak kunnen doen. Die duidelijkheid in het begin is wel belangrijk. Als mensen al een tijd mee werken is het moeilijker om dit te zeggen. Dan heb je vrijwilligers die eigenlijk niet goed functioneren en dat is lastig.
Open Hof werkt met ‘zomervrijwilligers’. Van juni tot augustus kun je een hele week vrijwilliger zijn. Dat ben je heel intensief bezig. Het is leuk voor de gasten, want dan zijn er nieuwe gezichten. Veel van die zomervrijwilligers worden daarna een vaste vrijwilligers. Groningen is een studentenstad en er zijn dan ook vrijwilligers van alle leeftijden.
De bezoekers van Open Hof zijn veel dak- en thuislozen en mensen met een psychiatrische problematiek.  De gemeente geeft subsidie. Het bestuur van Open Hof bestaat uit vertegenwoordigers van de Groningse kerken.
 
Aanloophuis Leeuwarden
Titia de Boer is beroepskracht en werkt sinds drie jaar in het aanloophuis.
De openingstijd is zaterdag en zondag middag en avond tot het moment waarop de nachtopvang opent. Het is de enige opvang in het weekend voor dak- en thuislozen.
In het bestuur zitten vertegenwoordigers van de kerken. Het aanloophuis wordt ook betaald door de kerken. Subsidie van de gemeente is er slechts incidenteel.
Er zijn 100 vrijwilligers, waarvan 60 gastheren. Bij de ingang is een pasjes systeem. De portiers scannen de pasjes. Er komen zo’n 30 tot 70 gasten op een dag, afhankelijk van het weer.
Mooi moment: “op een middag zie je alle vrijwilligers en gasten, sommige stinken of zien er vreemd uit, maar we zijn er allemaal samen en hebben plezier!”
Knelpunt: de aanwas van vrijwilligers en de vergrijzing.
 
Inloophuis Drachten
Is twee jaar gelden begonnen. Is nog erg aan het zoeken. Ze zijn twee keer per week open. Er zijn 15 vrijwilligers. In Drachten zijn nog andere kerkelijke initiatieven. Daar is wel contact mee gezocht, maar dat is nog zoeken.
Parel: er komen 15 bezoekers per week, daar zijn ze best trots op.
Knelpunt: willen we werken alleen vanuit presentie of willen we bezoekers ook doorverwijzen en/of activeren?
 
Diaconaal Platform Hoogeveen.
Het Diaconaal Platform Hoogeveen wil een inloophuis beginnen. Er is al een social spreekuur en men begon met schuldhulpmaatje. Het is opvallend om te zien hoeveel vrijwilligers zich melden als schuldhulpmaatje. Er hoefde nauwelijks reclame voor gemaakt te worden. Kennelijk is dat een vorm van vrijwilligerswerk die erg aanslaat. Je kunt je eigen tijd indelen en het is heel concreet. Nu wordt er nagedacht over een inloophuis. In Hoogeveen was een inloophuis van de kerken, dat was een ander initiatief. Dat werd opgeheven wegens gebrek aan belangstelling, wellicht dat men met hen nog contact opneemt.
 
Inloophuis assen
Het inloophuis bestaat dit najaar 25 jaar.
Open vier keer per week vooral in het weekend. 5000 bezoeken per jaar (=100 per week). Op woensdag en vrijdag is het rustiger, in het weekend komen ongeveer 25 bezoekers per keer. Koffie kost € 0,30. Dan zijn er ook broodmaaltijden. In Assen zijn 8 bedden voor daklozen.
Ongeveer 75 % van de bezoekers hebben een GGZ-achtergrond of een verstandelijke beperking. Ook gebruik van drugs en drank is aan de orde in het leven van de bezoekers.
Soms komt er een bezoeker die ontslagen is uit Veenhuizen. Het treinkaartje is dan verkocht en het geld ging op aan iets anders …
Het inloophuis heeft een eigen pand, waar ook de diaconaal werker een kantoor heeft voor twee dagen per week. Boven is vergaderruimte, beneden is de inloop.
Het wordt gefinancierd door de kerken. De gemeente wil niet bijdragen, erger nog, men moet zelfs onroerend goed belasting betalen.
Parel: eigenlijk zou een inloophuis niet nodig moeten zijn, maar toch zijn we er trots op dat we er al 25 jaar zijn voor de mensen die het nodig hebben.
Knelpunt:
1. Hoe krijg je in het weekend de juiste hulp als er iets mis is?
2. De exploitatie: opbrengsten uit de collectes zijn niet toereikend. De gemeente draagt niet bij, integendeel, we moeten zelfs onroerend goed belasting betalen.

 
Ellen Hogema van Stichting Solidair Groningen en Drenthe geeft een voorzet over nieuwe kansen voor inloophuizen.
Ellen kent de inloophuizen van Assen en Amersfoort. Hoewel ze niet in inloophuizen is gespecialiseerd, deed ze incidenteel begeleiding en toerusting van vrijwilligers in inloophuizen. Vanwege haar werk als consulent van het maatschappelijk activeringswerk staat ze midden in de ontwikkelingen in de samenleving en in de kerken. En daar staan de inloophuizen ook midden in. Dat deze ontwikkelingen snel gaan, is duidelijk. Als je kansen wilt zien, moet je eerst de ‘gaten’ zien; waar vallen gaten in de zorg voor kwetsbare mensen. Vandaaruit kun je nieuwe ideeën opdiepen.
 
Relevante ontwikkelingen in de samenleving kun je als volgt schetsen:
-mensen wonen steeds langer zelfstandig
-er is meer armoede en het sociaal isolement dat daar bij hoort. De eenzaamheid wordt dus groter. Dit geldt zeker voor mensen met een GGZ-achtergrond.
-er zijn meer mensen met multi-problems achtergrond
-we worden geconfronteerd met meetbaarheid en bureaucratie
-zorg en welzijn worden meer wijkgericht
-er zijn steeds minder beroepskrachten en meer vrijwilligers per beroepskracht Dan is er enerzijds de vergrijzing van de vrijwilligers en anderzijds binden mensen zich niet meer voor langere tijd
-structureel geld om dit werk te financieren wordt schaarser
 
We kunnen aan de hand van de ontwikkelingen stellen dat de inloophuizen nodig zijn. De kansen liggen vooral in het meer wijkgericht werken en dat mensen langer alleen wonen. Dit betekent niet dat deze ontwikkelingen goed zijn, maar wel dat er behoefte is dat er lokaal laagdrempelige opvangplekken. Maar de vraag is of dat kan op de manier waarop er nu gewerkt wordt of dat er een vernieuwing plaats moet vinden. Ik heb daar geen antwoord op.
Belangrijke overwegingen
  • Let op de uitstraling die je als inloophuizen hebt: wie ben je en hoe laat je dat zien. Laat bijvoorbeeld het plezier zien dat je met z’n allen hebt, als je open bent.
  • Bestuurders en coördinatoren van een inloophuis moeten weten wat de trends zijn en daar op in spelen. Waar ben je aanvullend? Welk beleid voert de gemeente en kun je daar op inspelen?
  • Samenwerking met de gemeenten en andere instellingen
  • Zijn er alternatieve werkwijzen bij werving en binding van vrijwilligers, jongeren, stageplekken, korte periode, scholing van vrijwilligers. Er zijn veel voorbeelden van inzet van tijdelijke vrijwilligers, zoals maatschappelijke stages, een dag met vrijwilligers van stichting Present of de zomervrijwilligers zoals bij Open Hof. Daarmee maak je je inloophuis bekend en het geeft nieuwe ideeën en nieuwe impulsen.
  • Wat is je werkwijze bij het benaderen van bezoekers.  Wil je present zijn en op je handen zitten, wil je doorverwijzen, activeren?
 
Met deze overwegingen en een kop koffie verdelen de aanwezigen zich over drie groepen.
Tijdens deze groepsgesprekken komt een veelheid van onderwerpen aan de orde en worden praktische tips uitgewisseld.
De Herberg in Dronten zoekt financiering voor de huur van de ruimte. Fondsen willen daar geen bijdrage voor geven, omdat het dan structureel is. De mogelijkheid wordt geopperd om een project aan te vragen, bijvoorbeeld met extra activiteit of nieuwe doelgroep en daar dan de huur van de ruimte in op te nemen. Dan heb je meer kans bij een fonds.
De mensen van Hoogeveen stonden regelmatig bij de wethouder op de stoep. Na lang aanhouden is er voor het project ‘schuldhulpmaatje’ nu een bijdrage van de gemeente gekomen.
Een ader lukte het om subsidie van de gemeente te krijgen naeen scherpe formulering van de doelstelling en door samenwerking met Humanitas. Enige lobby was wel noodzakelijk.
Vrijwilligers
Moet er een taakomschrijving zijn voor de vrijwilligers?
In Groningen is er eerst een gesprek, dan een inwerkprogramma en dan een training. In Heerenveen werken nieuwe vrijwilligers eerst drie avonden voor proef. Dan doen ze drie maanden mee. Na die drie maanden wordt van beide kanten besloten of men wel of niet wil doorgaan.

 
P.R.
In Dronten is een bestuurslid dat speciaal de P.R. aanpakt: er verschijnen regelmatig berichten in de huis-aan-huisbladen, en andere publiciteit op bijzondere momenten. Daarmee werd de inloop wel bekender, maar of er daardoor meer mensen komen is niet helemaal duidelijk.
 
Als afsluiting maken we een ronde om te horen hoe we deze avond vonden
‘Goed om te weten dat we niet alleen zijn’, zegt een van de aanwezigen. De meesten vinden het leerzaam en herkenbaar om zo met anderen uit te wisselen, er zijn veel verschillen en tegelijk veel overeenkomsten.
De meeste aanwezigen willen een of twee bijeenkomsten per jaar. Zo’n bijeenkomst mag langer duren, want ze maken een lange reis, van 17.00 tot 20.00 of 21.00. Start met informele uitwisseling tijdens het eten. Zorg voor meer focus en inhoudelijke verdieping. Suggestie voor thema:
De aanwezigen willen in de toekomst meer bijeenkomsten. Uitwisseling is belangrijk rondom: vrijwilligersbeleid (werven, trainen, uitstroom), zichtbaarheid en p.r., bekostiging, presentie of interventie, samenwerking met andere kerken en hulpverlening. Ook is er behoefte aan verdieping inzake maatschappelijke ontwikkelingen en de toekomstverkenning voor de inloophuizen. Heel concreet wordt genoemd: hoe breng je de problematiek goed in beeld (n.a.v. het ontkennen van het bestaan van daklozen) en hoe breng je de waarde van het werk beter in beeld.
 
Tips
  • Noorderzucht.blogspot over verslaving in het noorden http://noorderzucht.blogspot.nl
  • De EO maakte een tv-opname in het inloophuis Assen. Dat wordt uitgezonden op 24 september op ned. 2.
  • www.rkdiaconie.nl
  • Het materiaal ‘Goed op weg’, toerusting voor vrijwilligers, te vinden op www.netwerkdak.nl
  • Op 4 oktober symposium bij Meet-inn in Ede met Andries Baart, naar aanleiding van het onderzoek over hoe toekomstbestendig de inloophuizen zijn.
  • Op 22 november in Amsterdam de landelijke netwerkdag met uiteenlopende vormen van buurtgericht werken.
 
 
 
 
 
 
 

terug
 
 
In Beeld
Eenzaamheid
meer
 
Wat doet Netwerk DAK?
meer
 
Ons werk wordt mede mogelijk gemaakt door