#
Werk maken
van ontmoeting, pastoraat
en presentie
Home > Nieuwsbericht > Klem tussen overlast en oplossing
Nieuwsbericht
Verslag conferentie Klem tussen overlast en oplossing Den Bosch
Overleven tussen de stenen
'BUURTPASTOR MAAKTE MIJ STERK TEGENOVER GEVOELLOZE INSTANTIES'
"Dankzij buurtpastor Marieke heb ik overleefd. Zij luisterde naar mij, als enige en gaf mij daardoor mijn gevoel van eigenwaarde terug." Tilly Prinsen legt tijdens de workshop getiteld 'de economische waarde van kwetsbare bewoners' uit tegen welke muren zij als bewoonster van Kanaleneiland is opgelopen tijdens het proces van herstructurering van deze wijk. "Je staat als mens alleen tussen de instanties die gewoonweg niet naar je luisteren. Dat maakt je onzeker en kwetsbaar. Je komt in een neerwaartse spiraal, vergeefs zoekend naar het menselijke aspect. Met dat de buurtpastor kwam, kreeg ik hoop."
Dit zegt de Utrechtse vrouw, moeder van twee kinderen, tijdens een conferentie in Den Bosch over het werk van buurtpastores in herstructureringswijken. De workshop wordt geleid door Marieke Sillevis Smitt, lid van de werkgroep die deze conferentie samen met collega's uit de andere grote steden heeft voorbereid. "Volgend jaar doen we dit in Utrecht", laat de buurtpastor van Kanaleneiland - in september tien jaar in functie - aan het eind van de dag weten.
Oordelen
Terug naar de workshop, een van de drie die in het stadhuis van de Brabantse hoofdstad wordt gehouden. PvdA-wethouder Rodney Weterings heeft de dag ingeleid, waarna de ruim dertig congresgangers opgesplitst in drie groepen door de opgeknapte woonwijk Boschveld wandelen. Deze excursie door de jaren-vijftig-wijk achter het spoorwegstation roept veel vragen op. En oordelen, zo blijkt na de lunch tijdens de workshop 'de mythe van de wijkbewoner'. Gespreksleider Herman IJzerman, buurtpastor in Rotterdam, vraagt de aanwezigen om in één woord hun indruk van de wijkwandeling samen te vatten. Dat liegt er niet om. "Verlatenheid, leegte, buitenkant, onrustig, versnippering", zo knallen de kwalificaties de zaal in. Ook wel wat mildere, zij het in minderheid: "Kansen" en "hoop".
'Toeristen'
Wat de congresbezoekers in de Bossche woonwijk hebben gezien, is een mix van nieuwbouw - op plekken waar huizen zijn gesloopt -, opgeknapte woningwetwoningen, oude en nieuwe schoolgebouwen, een door 'evangelischen' overgenomen parochiekerkje, verlaten fabrieksterreinen, een overwoekerde bedrijfsspoorlijn en een leegstaand kantoorpand. Het is midden op de dag en (dus?) doodstil op straat. Wij lopen er als nieuwsgierige 'toeristen' als enigen, zo lijkt het wel. Is die uitgestorven indruk beeldbepalend? Waarom zien we geen mensen achter de ramen, voor zo ver je al ergens naar binnen kúnt kijken, waarom laat er niemand de hond uit, zie je geen naambordjes, hangt er nergens een was buiten. Wat is er aan de hand?
Erna Treurniet, buurtpastor uit de Utrechtse Geuzenwijk, probeert via een brievenbus ergens naar binnen te gluren. "Ik kijk altijd naar binnen", zegt ze als ware het een kenmerkende samenvatting van haar taak. Hier, vijftig kilometer van huis, ziet ze niemand...
Computerles
Ja toch: bij het tot buurtpastoraat-kantoor omgebouwde huis aan het eind van een rijtje aan een pleintje komt een schattig meisje van een jaar of drie naar buiten. Haar mama krijgt, achter gesloten gordijnen (..), met een aantal buurtgenoten computerles. Waarom - ook hier - niet naar binnen kan worden gekeken, legt buurtpastor Leo Hanegraaf desgevraagd uit. "Die vrouwen willen het voor de buurt niet weten dat ze zoiets nog moeten leren."
Het buurtbezoek is een eye-opener. Dus zó maakt een gemeentebestuur, uiteraard in nauw overleg met de woningcorporaties, van een oude wijk een nieuwe. Flats uit de jaren zestig, met enkel glas en vol vochtplekken wegens gebrekkige of totaal niet aanwezige isolatie, "blijven in elk geval tot 2018 staan", weet Leo. Een school die nog maar vijf jaar geleden in gebruik is genomen, moet daar weg, omdat er een nieuwe brede buurtschool is gepland. Woningen uit de jaren zeventig moeten nog of zijn al gesloopt, portiekflats uit de jaren vijftig zijn al twee keer gerenoveerd en staan voor de derde opknapbeurt op de nominatie. Willekeur of een bouwtechnisch bewuste beslissing? Als buitenstaander weet ik het niet. Als ik bewoner zou zijn, zou ik waarschijnlijk ook geen antwoord krijgen op dit soort vragen. Dat begrijp ik tenminste van wijkbewoners die aan de conferentie meedoen. José, een Spaanse vijftiger uit Boschveld, verwoordt het zo: "Bestuurders zéggen wel: 'Eerst de mensen, dan de stenen', maar ze dóen precies omgekeerd. Ze spelen het spel van verdeel en heers. Veel buurtgenoten konden er niet meer tegen en kwamen na de renovatie van hun huis niet meer terug. Zo is de sociale structuur van onze wijk naar de knoppen gegaan."
Dát is het, wat ik met eigen ogen heb gezien en eerder niet precies kon duiden. Het was een gevoel, dat door deze ervaringsdeskundige onder woorden is gebracht.
Verslag door Peter van der Ros.
Nog meer lezen? Zie onder werkvloer> leefbaarheid.
Organisatie
Werkvloer
Met de i
zet va
alle me
se
op de werkplekke
lope
er
et iets mi
der me
se
met de ziel o
der de arm.
Van de werkvloer